Zaloguj się do konta

Waleczna Brzana


Brzana

Autor: zuczek


Brzana to ryba z rodziny karpiowatych. W Europie występuje od Morza Czarnego po Atlantyk,
nie ma jej jednak w Skandynawii, Irlandii i Szkocji oraz w krajach śródziemnomorskich.





Brzana jest znakomicie przystosowana do szybkiego nurtu rzeki. Ma opływowy,
torpedowaty kształt ciała i silne, mocno osadzone w korpusie płetwy brzuszne. Kiedy tego potrzebuje,
szeroko je rozpościera. Wtedy prąd wody napiera na płetwy i naciska rybę do dna.
Dzięki temu brzana może się utrzymać w silnym nurcie. Jej głowa jest masywna, spłaszczona,
otwór gębowy okalają mięsiste wargi, a przy nich znajdują się dwie pary wąsików.


Brzany występują najliczniej w środkowych odcinkach dużych, szybko płynących rzek.
Wybierają dno żwirowe, ale można je spotkać także w miejscach z dnem mulistym, bo tam mają swoje żerowiska.
Dorosłe brzany trzymają się głównego nurtu, rynien i głębokich miejsc prądowych.
Młode przebywają blisko brzegu za zasłoną z kamieni i gałęzi. Zimą brzany łączą się w duże stada i zaszywają w głębokich rynnach ze spokojnym nurtem.


W poszukiwaniu pokarmu brzany bardzo często zmieniają swoje stanowiska.
Wędrują osobno lub łączą się w nieduże stada. W ciągu dnia mogą przebyć nawet dziesięć kilometrów.
Głównym ich pokarmem jest fauna denna: larwy owadów ( przeważnie ochotek i chruścików),
mięczaki i skorupiaki. W okresie tarła wyjadają ikrę innych gatunków ryb.
Pokarmem dużych brzan są również małe rybki. Na skupiska brzan można natrafić przy zrzutach ścieków i nieczystości poprodukcynych z zakładów przetwórstwa spożywczego.


Brzany wykazują słabą odporność na obecność soli. W wodzie o zasoleniu czterech procent giną po kilku dniach.
Dlatego nie spotykamy ich w przyujściowych odcinkach rzek uchodzących do morza. Nie ma ich również w tych rzekach,
do których wpuszcza się słone wody przemysłowe, np. z odwadnianych kopalń.


Samce brzany rosną wolniej od samic, a mimo to dojrzałość płciową osiągają dwa lata wcześniej,
zwykle w drugim lub trzecim roku życia. W okresie tarła samce mają na głowie i przedniej części
tułowia wysypkę w postaci guzków ułożonych w rzędy, a ich grzbiet zmienia kolor z szarobrązowego na miedziany.


Brzany rozpoczynają tarło w maju, gdy temperatura wody osiągnie 15 st.C. Trwa ono zwykle do lipca, czasami do sierpnia. Przed tarłem łączą się w duże ławice i wędrują w górę rzek. Na tarliska wybierają płytkie miejsca
o czystym dnie żwirowym i szybkim nurcie, często poniżej dopływów, gdzie woda jest dobrze natleniona.


Samice składają ikrę w trzech lub czterech cyklach (w sztucznych warunkach nawet dziesięciokrotnie).
Za jednym razem samica składa około dziesięciu tysięcy jaj. Zwykle towarzyszy jej przy tym kilka samców.


Ikra brzan ma od dwóch do trzech milimetrów średnicy. Z początku porywa ją kleista otoczka,
dzięki której ikra przykleja się do kamieni. Po pewnym czasie otoczka zostaje wypłukana i ikra opada między kamienie.
Tam po kilku dniach wylęgają się 8-milimetrowe larwy. Młode brzany z początku odżywiają się zawartością woreczka żółtkowego. Gdy wykształcają im się łuki skrzelowe, zaczynają samodzielnie poszukiwać pokarmu.


U brzan największy przyrost długości i wagi ciała następuje w pierwszym roku ich życia. Osiągają wtedy wagę około dziesięciu gramów i długość prawie dziesięciu centymetrów. W kolejnych latach przyrosty są mniejsze, w najbardziej sprzyjających warunkach nie przekraczają pięciu centymetrów.


Rozmiary brzan zależą od obfitości pokarmu. Osobniki 7-letnie ważą zwykle około pół kilograma, gdy jednak pokarmu jest dużo, ich waga może się zwiększyć dwukrotnie i przekroczyć kilogram. Brzany dwudziestoletnie osiągają wagę kilku kilogramów.



Licencjonowane artykuły dostarcza Artelis.pl.
numer seryjny:528d2146-d184-4475-bbfe-46d75bef4303

Opinie (0)

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Czytaj więcej