Prawnik radzi - Zatarcie skazania i ukarania

ródło : Wiadomości Wędkarskie 4/2012 
Autor : Cezary Szczepaniak 
Temat : Prawnik radzi - Zatarcie skazania i ukarania 


Czy osoba skazana za kłusownictwo może zostać strażnikiem Społecznej Straży Rybackiej? Jak się ma do tego zatarcie skazania? 

Pytanie z Internetu 





Najpierw należy wyjaśnić, jakie warunki musi spełnić kandydat na strażnika Społecznej Straży Rybackiej. Przedmiotową kwestię regulują przepisy ustawy o rybactwie śródlądowym, ustawy o pracownikach urzędów państwowych, a także – co wynika bardziej z praktyki niźli samej litery prawa – ustawy o pracownikach samorządowych. Stosownie do postanowień art. 22 ust. 4 ustawy 
o rybactwie śródlądowym, strażnicy Państwowej Straży Rybackiej pełnią służbę w organach administracji państwowej i podlegają przepisom ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953, z późn. zm.). Z kolei art. 24 ust. 4 ustawy o rybactwie śródlądowym stanowi, iż strażnikiem Społecznej Straży Rybackiej może być osoba posiadająca kwalifikacje strażnika Państwowej Straży Rybackiej. Innymi słowy, kandydat na strażnika SSR musi spełniać takie same warunki, jak kandydat na strażnika PSR, zaś warunki te są określone w ustawie o pracownikach urzędów państwowych. Artykuł 3 tej ustawy wskazuje, że urzędnikiem państwowym może być osoba, która: 

1) jest obywatelem polskim, 

2) ukończyła osiemnaście lat życia i ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych, 

3) jest nieskazitelnego charakteru, 

4) ma odpowiednie wykształcenie i odbyła aplikację administracyjną, 

5) posiada stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stanowisku. 

SSR jest powoływana przez samorząd powiatowy, zaś w stosunku do kandydatów na strażników SSR stosowane są kryteria określone w ustawie o pracownikach samorządowych. 

I tak, zgodnie z art. 6 tej ustawy, pracownikiem samorządowym może być osoba, która: 

1) jest obywatelem polskim, 

2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych, 

3) posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku, 

4) posiada co najmniej wykształcenie średnie, 

5) nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, 

6) cieszy się nieposzlakowaną opinią. 

Wprawdzie pkt 5 mówi jedynie o skazaniu za przestępstwa, co mogłoby powodować uznanie, że strażnikiem SSR może bez przeszkód zostać osoba notorycznie popełniająca wykroczenia kłusownicze, niemniej jednak pkt 6 rozwiewa wszelkie wątpliwości w tym zakresie. 

Pozostaje sprawa zatarcia skazania (przestępstwa) i ukarania (wykroczenia). Kwestie te regulują odpowiednio przepisy art. 107 Kodeksu karnego i art. 46 Kodeksu wykroczeń. Dla lepszego odbioru tekstu, w dalszej części artykułu będę posługiwał się jedynie pojęciem zatarcia skazania, pomijając pojęcie zatarcia ukarania, gdyż pojęcia te de facto oznaczają to samo. W praktyce instytucja zatarcia skazania powoduje, że skazanie uważa się za niebyłe, a skazanego za osobę niekaraną. Poprzez instytucję zatarcia skazania skazanemu z powrotem przysługuje status osoby niekaranej. Oczywiście, by instytucja ta mogła znaleźć swoje zastosowanie, niezbędny jest upływ czasu oraz spełnienie innych przesłanek, określonych we wskazanych powyżej przepisach art. 107 Kodeksu karnego i art. 46 Kodeksu wykroczeń. 

W przypadku wykroczeń skazanie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Jeśli chodzi o karę pozbawienia wolności, zatarcie następuje z upływem 10 lat, w przypadku kary grzywny i kary ograniczenia wolności z upływem 5 lat, we wszystkich przypadkach licząc od daty odbycia kary, jej darowania lub przedawnienia wykonalności. W przypadku gdy sąd odstąpił od wymierzenia kary, zatarcie następuje z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia w tym przedmiocie. Najkrótszy termin przewidziany został w przypadku zawieszenia wykonania kary. Wynosi on sześć miesięcy i biegnie od pomyślnego zakończenia okresu próby, na jaki kara została zawieszona. Jeszcze innym rozwiązaniem przyjętym przez ustawodawcę jest złożenie wniosku przez samego skazanego. Zatarcie skazania może nastąpić na wniosek skazanego. Wniosek taki skazany może złożyć już po upływie 5 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary pozbawienia wolności, a po upływie 3 lat w przypadku kary grzywny lub kary ograniczenia wolności. 

W świetle powołanych powyżej przepisów, o ile doszło do zastosowania instytucji zatarcia skazania, osoba uprzednio karana uznawana jest za niekaraną, a tym samym może ubiegać się o pracę w Społecznej Straży Rybackiej.