Dolina Rzeki Odry Powiatów Wodzisławskiego i Raciborskiego

NA DOBRY POCZĄTEK.

Wierny kompan moich wędkarskich wypraw, Kolega Miras mawia, że Bozia dała nam niepowtarzalną możliwość zakotwiczenia swej egzystencji w miejscu, które każdemu wędkarzowi musi się choć trochę kojarzyć z rajem. Powód tego twierdzenia jest prosty. Mieszkamy na terenach, które od dawien dawna były ściśle związane z wydobyciem żwirów i piasków, które przez dziesiątki tysięcy lat nanosiła rzeka Odra. Odkrywki te prowadzono w celu pozyskania materiałów dla budownictwa jak i budulca do budowania wałów przeciwpowodziowych.
Niewiele jest miejsc takich jak nasza mała ojczyzna, ponieważ w promieniu kilkunastu kilometrów mamy do dyspozycji kilkanaście rzec by można, całkiem ładnych łowisk. Nieprzeciętne walory krajobrazowe tych okolic powodują, że przy okazji każdego, wędkarskiego wypadu, odkrywamy nowe, malownicze zakątki. Z jednej strony krajobraz o charakterze cysterskim, czyli wzgórza porośnięte lasami mieszanymi, doliny w których przycupnęły niewielkie miejscowości, wieże kościołów, drogi wijące się jak węże po dolinach , cała masa potoków, rzeczek i strumyków, stawy hodowlane z wiekową tradycją , to po prostu widok który pozostaje w pamięci. Z drugiej strony doliny Rzeki Odry, rozłożyły się rozległe równiny łąk i pól uprawnych stanowiące tak charakterystyczny widok dla krajobrazu Niziny Śląskiej. Natura nie poskąpiła tej okolicy ani okazów fauny, ani flory. Rozmaitość gatunków roślin i zwierząt jest bajeczna. Klimat naszej okolicy też nie jest bez znaczenia. Właśnie ukształtowanie terenu i położenie geograficzne powoduje, że kiedy w innych częściach Polski pogoda stoi pod znakiem psa, my cieszymy się całkiem znośną aurą. Jedynym mankamentem naszego sielskiego zakątka jest słabo rozwinięta infrastruktura turystyczna. Hotele wprawdzie są, ale tylko w okolicznych miastach, a tam nie zawsze można znaleźć tanie noclegi. Jednak na Miły Bóg, czy wędkarzowi są potrzebne hotele?! Wystarczy jeśli powiem, że wokół naszych łowisk, bez problemów można rozbijać namioty, a w przypadku przyczep campingowych, można bez większych ceregieli dojechać w interesujące nas miejsca. A jeśli ktoś posiada dostatecznie dużo energii i werwy, może eksplorować miejsca niedostępne, tam gdzie jeszcze wędkarska noga nie postąpiła. Wszystkie opowiadania, które do tej pory zamiesciłem na moim blogu, traktują o przygodach wędkarskich przeżytych właśnie na tych wodach, więc jesli ktoś chce wiedzieć więcej na ich temat, może przeczytać te historie. Zapewniam, że będzie zaskoczony tak malowniczą przyrodą, jak i bajecznymi nieraz odjazdami podczas moich zasiadek z wędką w ręku. Tak moi Drodzy Przyjaciele, mówię o Śląsku, a konkretnie o okolicach Raciborza i Wodzisławia Śląskiego.

POŁOŻENIE.

Było by błędem opisywanie tylko jednego zbiornika, skoro jest ich tu wiele, a że nie są to wielkie jeziora i nie są od siebie zbyt oddalone, postanowiłem zająć się opisaniem kilku wybranych jako jednej całości. Otóż na pograniczu powiatów Wodzisławskiego i Raciborskiego, położone są zbiorniki dzierżawione przez PZW które teraz wymienię, oraz podam ich położenie geograficzne.

A oto lista zgodna z wykazem łowisk PZW Okręgu Katowice - wody nizinne:

1. PZW nr 007 ODRA l , III* ………………...pow. 43,29 ha poł. Sołectwo Bluszczów, m. Odra w obrębie polderu Buków
2. PZW nr 008 BUKÓW l , II* ……………….pow. 118,46 ha poł. Wieś Kamień - polder Buków
3. PZW nr 601 NIEBOCZOWY* ……………..pow. 76,7 ha poł. m. Nieboczowy obok rzeki Odra
4. PZW nr 616 ODRA II ………………………pow. 29,96 ha poł. gm. Gorzyce (Olza - Odra)
5. PZW nr 618 HORNIOK* …………………..pow. 65,2 ha poł. gm. Krzyżanowice, wieś Tworków
6. PZW.nr 621 ODRA I ………………………poza polderem Buków pow.27,01 ha poł. m. Odra
7. PZW nr 622 POD TORAMI – KALNY*…..pow. 42,0 ha poł. przy drodze Krzyżanowice – Buków
8. PZW nr 623 ROGAL – BRUDNY …………pow. 17,0 ha poł. Krzyżanowice przy zb. HORNIOK
9. PZW nr 624 ŁĘGOŃ ……………………….pow. 9,04 ha poł. m. Odra
10.PZW nr 627 ROSZKÓW* …………………..pow. 100 ha poł. gmina Krzyżanowice
11. PZW nr 633 OLZA ………………………..pow. 10,2 ha poł. m. Olza
12. PZW nr 638ŚREDNI BUKOWSKI ……….. pow. 1,25 ha poł. m. Buków, ośrodek "JAS-MOS"
13. PZW nr 642BRZEZIE* …………………….pow. 71,25 ha poł. Racibórz ul.Sudecka

Niedaleko tych żwirowni znajdują się jeszcze łowiska : PZW nr 619 SUDÓŁ 11,44 ha m. Racibórz ,oraz PZW nr 655 STUDZIENNA 13,47 ha m. Racibórz.

Położenie geograficzne wymienionych zbiorników wodnych według „Google Earth” :

1. PZW nr 007 ODRA l , III*…………………49°58"22.19"N - 18°18"54.84"E
2. PZW nr 008 BUKÓW l , II*………………..49°59"25.06"N - 18°18"38.71"E
3. PZW nr 601 NIEBOCZOWY*……………...50° 2"47.22"N - 18°14"44.45"E
4. PZW nr 616 ODRA II……………………….49°57"43.47"N - 18°19"49.11"E
5. PZW nr 618 HORNIOK*…………………...49°59"57.20"N - 18°16"19.03"E
6. PZW.nr 621 ODRA I ……………………….49°58"0.09"N - 18°19"10.65"E
7. PZW nr 622 POD TORAMI – KALNY*…..49°59"0.77"N - 18°17"21.50"E
8. PZW nr 623 ROGAL – BRUDNY………….49°59"43.12"N - 18°16"27.98"E
9. PZW nr 624 ŁĘGOŃ………………………..49°58"45.49"N - 18°19"25.87"E
10. PZW nr 627 ROSZKÓW*…………………..49°58"38.46"N - 18°17"39.13"E
11. PZW nr 633 OLZA………………………….49°57"1.78"N- 18°20"9.60"E
12. PZW nr 638ŚREDNI BUKOWSKI…………50° 0"27.20"N - 18°17"5.81"E
13. PZW nr 642BRZEZIE*……………………..50° 3"27.89"N - 18°15"9.08"E
14. PZW nr 619 SUDÓŁ………………………..50° 3"24.56"N - 18°13"21.95"E
15. PZW nr 655 STUDZIENNA………………..50° 3"46.89"N - 18°13"26.67"E

* Na wodach oznaczonych gwiazdką, dopuszcza się połowy ze środków pływających.
Obowiązują składki okręgowe PZW Katowice.
Na zbiorniku Średni Bukowski oraz na części łowiska Odra I, konieczne jest wykupienie licencji.

PRZYRODA:

Przyroda sama zadbała o to, by zbiorniki te przejąć pod kontrolę i dziś większość z nich sprawia wrażenie zbiorników naturalnych. Tylko łowiska Sudół i Studzienna, są zbiornikami powstałymi w sposób naturalny, jako pozostałość dawnego koryta Rzeki Odry. Fauna i flora tych terenów jest niepowtarzalna i jedyna w swoim rodzaju.

Oto na wędkarskich szlakach tego rejonu, można napotkać gatunki roślin takich jak :
grążel żółty (Nuphar luteum), moczarka kanadyjska(Elodea canadensis) i rdestnica kędzierzawa (Potamogeton crispus) ,spirodelia wielokorzeniowa (Spirodela polyrrhiza) i jeżogłówka gałęzista (Sparganium erectum) i szczaw lancetowaty (Rumex hydrolapatum), rzęsa drobna (Lemna minor), kielisznik zaroślowy(Calystegia sepium), lilia wodna (Nupharo-Nymphaeetum), jeżyna popielica (Rubus caesius), mięta (Mentha longifolia) grzybienie białe (Nymphaea alba), i wierzbownica(Epilobium hirsutum), wywłócznik okółkowy (Myriophyllum-verticillatum), jaskier ostry (Ranunculusacris), komonica zwyczajna (Lotus corniculatus) i barszcz zwyczajny (Heracleum sphondylium) chmiel zwyczajny (Humulus lupus),.

Przedstawiciele fauny także stanowią niepowtarzalne towarzystwo. Oto kilka przykładowych gatunków występujących w okolicy :
zimorodek (Alcedo atthis) i jaskółka brzegówka (Riparia riparia), wydra rzeczna (Lutra lutra) i bóbr europejski (Castro fiber), sieweczka rzeczna (Charadrius dubius) , tracz nurogęsi (Mergus merganser), brodziec piskliwy (Actitis hypoleucos), orzeł bielik (Haliaeetus abicilla), oraz błotniak stawowy (Cicus aeruginosus), trzmielojad (Pernis apivorus) .

Liczna rodzina gadów i płazów dopełnia obrazu naszego zakątka. Można tu zaobserwować takie gatunki jak : jaszczurkęzwinkę (Lacerta agilis) i zaskrońca zwyczajnego (Natrix natrix), żaba śmieszka (Rana ridibunda) ,kumak górski (Bombina variegata), rzekotka drzewna, (Hyla arborea), kumak nizinny (Bombina bombina), ropucha szara (Bufo bufo), ropucha zielona (Bufo viridis), traszka zwyczajna (Triturus vulgaris)i traszka grzebieniasta (Triturus cristatus), żaba wodna (Rana esculenta).



KILKA SŁÓW O MIEJSCÓWKACH.

Każdy z wędkarzy znajdzie tu interesujące miejsca do połowu drapieżników jak i białorybu. Znajdziemy tu doskonałe łowiska szczupakowe, sandaczowe, sumowe. Dzięki akcjom zarybieniowym, w naszych żwirowniach masowo występuje karp, a są to zarówno karpie rzec by można spożywcze, jak również okazy godne najlepszych karpiarzy. Jeśli ktoś lubi łowić amury, to nie będzie miał żadnego problemu. Osobiście odkryłem wiele miejscówek obfitujących w dużego leszcza, lina, płoć, wzdręgę, jazia, o karasiach ważących około kilograma nie zapomniawszy. Z powodzeniem łowię tu także węgorze. Dzięki okresowym wylewom Rzeki Odry, w kilku z tych zbiorników można też złowić całkiem okazałe klenie. Zaś jeśli chodzi o okonia, to są tu miejsca gdzie bez problemu można osiągnąć poziom brań w ilości około stu, w ciągu kilku godzin. Zapewniam, że ryby jest tu dość dużo, a raz po raz słyszy się o niecodziennych okazach wyłowionych zarówno w dzień jak i w nocy. Co roku zdarzają się tu okazy godne parady rekordów. Złowienie suma mierzącego powyżej jednego metra, nie należy do rzadkości. Widuje się też sandacze i szczupaki pomiędzy sześćdziesięcioma, a dziewięćdziesięcioma centymetrami. Niestety jest też i ciemna strona medalu, a mianowicie rosnąca presja wędkarska. Nad naszymi wodami, z roku na rok robi się bardziej tłoczno. Pewnie robię błąd opisując nasze łowiska, bo może to się pośrednio przyczynić do jeszcze większego wzrostu ruchu wędkarskiego.

Z racji, że nasze wody są byłymi odkrywkami żwiru, głębokości łowisk są bardzo zróżnicowane. Oto znajdujemy tu miejsca o średniej głębokości od jednego metra do pięciu, ale kawałek dalej trafiamy na głębokości rzędu ośmiu a nawet piętnastu metrów. Dno w większości tych zbiorników jest zróżnicowane tak pod względem porastającej je roślinności wodnej, jak i samego materiału zalegającego na dnie. Na każdym z tych akwenów występują zarówno miejsca o czystym, twardym, żwirowym dnie, jak i piaszczyste wypłycenia i muliste doły. Są miejsca o dnie grząskim, zarośnięte moczarką i rozległe trzcinowiska, a gdzieniegdzie śliskie gliniaste górki. Na każdym spośród opisywanych zbiorników występują mniejsze lub większe wysepki i cała masa zatoczek, wąskich kanałów, rozlewisk. Linia brzegowa tez jest bardzo urozmaicona. Wystarczy spojrzeć na poniższe zdjęcia satelitarne, by dostrzec bajeczne ukształtowanie linii brzegowej wszystkich opisywanych zbiorników. Wędrując ze spinningiem trafimy na miejsca z niedostępnymi skarpami, w których swe domostwa poczyniły przeróżne gatunki ptaków. Nieraz przyjdzie nam brnąć przez bagniste połacie trzcinowisk, a czasem będziemy stąpać po łagodnie opadających w stronę wody, stabilnych żwirowiskach i piaskowych łachach. Na jednym brzegu powitają nas stare drzewa chylące się nad wodą, a na drugim będziemy zbierać grzyby w brzozowych zagajnikach. Rankiem przywita nas tu mgła, która utrzymuje się dość długo nad powierzchnią wód ze względu na położenie w dolinach, a kiedy zawieje silny wiatr, bez problemu znajdziemy sobie miejscówkę osłoniętą przez wysokie skarpy. Są też niedaleko sklepiki wędkarskie, w których można uzupełnić brakujące fanty, zanęty, robaki. Nie są to sklepy z prawdziwego zdarzenia, ale awaryjne rzekłbym składziki najpotrzebniejszych rzeczy, jakie potrzebne mogą być nad wodą. Jeden taki sklepik znajduje się przy drodze z Bukowa do Krzyżanowic, a drugi w miejscowości Odra. W każdej okolicznej miejscowości można kupić żywność i napoje.

DOJAZD DO ŁOWISK:

Dojazd do wszystkich tych wód jest stosunkowo łatwy. Jeśli moja Zafira pokonuje tamtejsze wertepy, a spotykam na swej drodze nawet Mercedesy w okularach i inne Toyoty, znaczy to tyle, że każdym autkiem niezależnie od rodzaju da się na rzeczone łowiska dojechać.
Opcje dojazdu z innych regionów Polski, są bardzo proste . Wystarczy na mapie samochodowej odnaleźć miasto Wodzisław Śląski i Racibórz, by wszystko stało się jasne. W dalszej kolejności odnajdujemy na mapie miejscowości Krzyżanowice i Buków, oraz Odra i Olza. Pod artykułem zamieszczam kilka obrazów przedstawiających wycinki map.
Obojętnie z której strony by nie przyjechać, zawsze z daleka dostrzeżemy interesujące nas zbiorniki wodne. Są one dość dobrze oznakowane, więc nie ma problemu ze znalezieniem numeru wody.

Można z całą stanowczością powiedzieć, że ze względu na niewielkie odległości dzielące te zbiorniki wodne, stanowią one niejako całość, czyli można je uważać za jedno wielkie łowisko. W kilku przypadkach wystarczy przekroczyć drogę, lub groblę i już jest się na terenie innego zbiornika wodnego. Jest tak na przykład w przypadku Nieboczów - Brzezia, Hornioka - Rogala - Brudnego, Sudołu - Studziennej. Odwrócisz się z wędką w drugą stronę, a już musisz dokonywać nowego wpisu w rejestrze połowów. Jako ciekawostkę, mogę powiedzieć, że jest w pobliżu kilka ciekawych tzw. „zerówek”, na których można powędkować bez konieczności opłacania składek. Wystarczy być szczęśliwym posiadaczem karty wędkarskiej.

PRZYNĘTY.

Z uwagi na to, ze okoliczni wędkarze w znakomitej większości należą do ludzi nie przesadzających z nowinkami wędkarskimi, głównymi przynętami są tutaj ziarna pszenicy, pęczak, gotowana i konserwowa kukurydza, oraz kukurydza twarda, tzw. koński ząb. Stanowią one także doskonałą zanętę. Oczywiście dobrymi przynętami są tez wszelkiego rodzaju robaki białe, czerwone, kopane i zbierane typu rosówki, dżdżownice, oraz dendrobena. Ze względu na bardzo częste wizyty karpiarzy, warto też zaopatrzyć się w kulki proteinowe własnej produkcji lub te gotowe ze sklepu. Najczęściej stosowanymi kulkami, są na naszych wodach kulki o zapachu „Scopex”, wanilia, truskawka, kulki o zapachu rybnym.
Jeśli chodzi o przynęty spinningowe, znakomitą skutecznością odznaczają się średniej wielkości wirówki w kolorach biało-czerwonym, srebrzystym, zielonkawym, oliwkowe i białe gumki, brokatowe woblerki z zielonymi, niebieskimi i zółtymi akcentami. Do tego można polecić wahadłówki , ale raczej z tych lżejszych, odznaczające się szybką pracą.

Wspaniałe wyniki można uzyskać stosując metodę połowu na żywca, a pozyskanie przynęty w tym wypadku nie nastręcza problemów ponieważ w żwirowniach obficie występuje drobny karaś, uklejka, płotka, wzdręga, leszczyk, okoń, jazgarz, które stanowią podstawowe pożywienie drapieżców.

PREMIA DLA WYBREDNYCH.

Na koniec należy wspomnieć o pewnym łowisku, które jednak nie jest łowiskiem łatwym. Wygodni wędkarze raczej nie zapuszczają się na nie. Chodzi mi o samą zwariowaną Rzekę Odrę, dzięki której nasze okolice obfitują dziś w żwirownie.
W wykazie łowisk PZW Okręgu Katowice , odnajdujemy to łowisko jako numer 033, czyli Rzekę Odrę wraz z dopływami, od Chałupek do ujścia Kanału Gliwickiego, z wyłączeniem Rzeki Psiny, która należy już do Okręgu PZW Opole. Jest to łowisko niezmiernie skomplikowane pod względem dojazdowym. Jednak jeśli wędkarz jest wytrwały i ma dość sił, znajdzie tu miejscówki, które wywołują dreszcze zachwytu. Niezliczone doły, wykroty, osuwiska, zwalone pnie, głazy, cała masa główek, zakoli, łach, płycizn, przelewów, warkoczy, miejsca głębokie i płytkie, zastoiska, zróżnicowany nurt, to raj dla amatorów spinningu. Jest tu suma od groma! Jest boleń, kleń, świnka, kiełb, karp, płoć, karaś, sum, okoń ,węgorz, jazgarz, brzana, leszcz, szczupak, sandacz, jaź, strzebla potokowa, i jeszcze kilka różnych ciekawych niewiadomych, bo słyszy się o rybach niespotykanych, a których poławiający nie potrafili nazwać. W Rzece Odrze, na opisanym przeze mnie odcinku, występuje dziewiętnaście gatunków ryb, wśród których znajdują się dwa gatunki chronione, czyli różanka (Rhodeus sericeus) i piskorz (Misgurnus fossilis).

UWAGA!

Zmiany w regulaminie połowu, można bez problemu przeczytać na tablicach informacyjnych, które obowiązkowo stoją przy drogach dojazdowych do łowisk.

Zatem jeśli ciepłe łóżko jest Wam niepotrzebne, jeśli jesteście wędkarzami skautami, traperami współczesnych czasów, moczykijami i łazikami w jednej osobie, nie czekajcie, nie szukajcie, pakujcie butlę gazową, namiot i zabawki, powiedzcie żonie, mężowi ciao miamore, albo weźcie ich ze sobą i przyjeżdżajcie do nas. Jeśli Bóg da, spotkamy się na którymś z opisanych łowisk.

Poniżej dodaję kilka zdjęć i screeny z lokalizacją moich ulubionych wód.

PRZYDATNE LINKI:
http://www.krzyzanowice.pl/samorzad/urzad_gminy.html
http://www.powiatwodzislawski.pl/
http://www.powiatraciborski.tox.pl/index.html
http://mapy.google.pl/maps?f=l&hl=pl&geocode=&q=w%C4%99dkarstwo&near=Racib%C3%B3rz&ie=UTF8&z=14
http://www.pzw.org.pl/raciborz_miasto/
http://www.pzw.org.pl/carbon_raciborzu/
http://www.pzw.org.pl/wodzislaw_slaski/
http://www.pzw.org.pl/olza/
http://www.pzw.org.pl/krzyzanowice/
http://www.pzwodra.rogow.pl/kronikaPZW.pdf
http://www.pzw50.com/page9.html

Zdjęcia satelitarne zaczerpnieto z programu "Google Earth".
Mapy zaczerpnięto ze stron www.
Fotografie własne oraz pochodzące z www.


Wodom cześć.
GHOSTMIR