Jezioro Chrzypsko Wielkie

Pojezierzem Międzychodzko-Sierakowskim. Pojezierze to obejmuje północno-zachodni skrawek Pojezierza Poznańskiego i północną część Bruzdy Zbąszyńskiej.

Gmina w całości leży także w obrębie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego, utworzonego w 1991roku. Park został utworzony dla ochrony krajobrazu polodowcowego o rzeźbie terenu urozmaiconej wzgórzami morenowymi, jeziorami, dolinami rzek. Park cechuje się różnorodnością świata roślin i zwierząt. Z rzadkich roślin rosnących na terenie Parku należy wymienić lilię złotogłów. W lasach żyją dziki, jelenie, sarny, daniele. Duża liczba jezior sprzyja gniazdowaniu ptactwa wodnego. Można spotkać tu bociana czarnego, gągoła krzykliwego, czaplę siwą, żurawia, łabędzie, kanię czarną.

Ciekawy krajobraz i bogactwo przyrodnicze Ziemi Chrzypskiej są jej największym bogactwem, które wykorzystywane jest dla turystyki i wypoczynku. Obszar Gminy pokrywają niemal w 20% urokliwe lasy, a jeziora zajmują około 12% powierzchni ( ponad 1 000 ha ). Do największych akwenów należy Jezioro Chrzypskie ( 304 ha powierzchni, 11 m głębokości, 3 km długości i 2,2 km szerokości ), na którym usytuowane są 3 urokliwe wyspy. Na południe od jeziora, w odległości ok. 1 km, znajduje się wzgórze wzniesione na wysokości 108 m n.p.m. Różnica poziomów wzgórza i jeziora wynosi ok. 60 m. Ponadto nad Jeziorem Chrzypskim znajdują się liczne ośrodki wypoczynkowe, domki letniskowe i trzy pola biwakowe. Na południowym brzegu jeziora rozciąga się, malowniczo położona w głębokiej dolinie Strumienia Białokoskiego, wieś Łężeczki. Sam strumień przypomina wartki, górski potok.

Drugim co do wielkości jeziorem jest położone ok. 3 km od Chrzypska Jezioro Wielkie ( 266 ha, 2,9 km długości, 1,8 km szerokości i największa głębokość - 42 m ). Jeszcze kilka lat temu Jezioro Wielkie było akwenem zamkniętym dla ruchu turystycznego ze względu na prowadzoną tutaj hodowlę pstrąga - ryby potrzebującej szczególnych warunków i nadzwyczajnej czystości wód. Obecnie jezioro jest dostępne dla turystów i zadziwia odwiedzających swoim urokiem.

Jednym z najwyżej położonych, na Pojezierzu Międzychodzko - Sierakowskim, jest Jezioro Białokoskie - 83 m n.p.m. ( zajmujące powierzchnię 153 ha, 5,2 km długości, 0,5 km szerokości, 29 m głębokości ). Ze względu na specyficzne położenie i budowę, jezioro to idealnie nadaje się do uprawiania sportów wodnych. Doliny rzek, jeziora - pełne różnorodnych gatunków ryb, rezerwaty przyrody, lasy obfitujące w dziki, jelenie, sarny, borsuki, lisy, ale także w jagody i grzyby - to niespotykana oferta wspaniałego wypoczynku i obcowania z naturą. W kilku wsiach sołeckich znajdują się zabytkowe pałace i dworki, niektóre czekające na solidnego gospodarza, inne - zagospodarowane i emanujące swoim urokiem.

Największym bogactwem gminy jest niewątpliwie jej położenie geograficzne zapewniające bajeczny krajobraz i bogactwo przyrodnicze. Leżąc w obrębie Pojezierza Międzychodzko - Sierakowskiego gmina Chrzypsko Wielkie stanowi doskonałą bazę turystyczną dla mieszkańców całej Wielkopolski.

Typ jeziora - leszczowy. Jezioro ma kształt wydłużony w kierunku z południa na północ. W części południowej posiada 3 większe zatoki wydłużone w kierunku północnym, zachodnim i wschodnim. Na jeziorze znajdują się 3 wyspy, większa zadrzewiona i dwie mniejsze. Teren otaczający jezioro jest niezwykle malowniczy, pagórkowaty. Nad jeziorem położone są trzy wioski: Chrzypsko Wielkie, Chrzypsko Małe oraz Łężęczki z dużym ośrodkiem sportowo-rekreacyjnym. Jezioro posiada 2 dopływy, jeden z jez. Białokoskiego, drugi z Psarskiego. Odpływ zwany Strugą Ostrzenicy do jez. Białcz, zamknięty na wypływie jazem z wygórnią.

Powierzchnia jeziora wynosi 304,9 ha. Średnia głębokość wynosi 6,1 m, a maksymalna 30 m. Maksymalna długość jeziora 2870 m, a szerokość 2220 m. Dno jest silnie zróżnicowane, nierówne, w partii odpływowej muliste, w pozostałej twarde, piaszczyste z niewielkimi osadami organicznymi o miąższości od 0,1 do 0,4 m. Roślinność wynurzona porasta ponad 50% linii brzegowej z dominacją trzciny pospolitej, palki i sitowia.

Roślinność zanurzona jest bujnie rozwinięta, tworzy podwodne łąki porastające ok. 30 % powierzchni dna. Dominuje wywłócznik, rogatek, rdestnice i mech wodny. Roślinność pływająca tworzy rozległe skupiska w zatokach jeziora, zdominowane przez grążel żółty i grzybień biały oraz rzęsę trójrowkową . Przejrzystość wody latem wynosi ok. 1,8 m, wiosną i jesienią ponad 3 m. Latem zdarzają się zakwity brunatnic lub zielenic.

Gatunkami ryb występującymi w jeziorze są: sieja, sielawa, leszcz, węgorz, szczupak, okoń, krąp, lin, karp, sandacz, karaś złocisty, płoć, wzdręga, tołpyga, ukleja, jazgarz, miętus, ciernik.

Warunki do wędkowania. Jezioro Chrzypsko należy do najatrakcyjniejszych jezior Pojezierza Sierakowskiego dla wędkarzy ze względu na bardzo dobre warunki wędkowania z brzegu i łodzi, wyborny smak ryb oraz dogodne położenie. W jego wodach występują niemalże wszystkie gatunki ryb słodkowodnych i wcale nie jest rzadkością złowienie 2 kilogramowych węgorzy, ponad dwukilogramowego szczupaka czy półkilogramowego lina. Zima to czas połowu dorodnych okoni spod lodu.