Jezioro Kośno

Przepiękne jezioro Kośno leży w południowo-wschodniej części Pojezierza Olsztyńskiego. Jego północne krańce znajdują się w pobliżu drogi nr 53 wiodącej z Olsztyna do Szczytna. Jezioro wraz z otoczeniem jest rezerwatem przyrody, obejmującym pow. 1247,84 ha, utworzonym w celu zachowania naturalnego krajobrazu i starych borów sosnowych.

Rezerwat jest ostoją ptactwa wodnego i drapieżnego. Z tych względów wędkowanie na akwenie jest ograniczone. Zezwolenia na połów ryb są limitowane i liczba ich jest niezbyt duża. W porozumieniu z konserwatorem przyrody można nabyć je u dzierżawcy jeziora: Kompania Mazurska Pasym. Powierzchnia lustra wody jeziora Kośno wynosi 551,9 ha, a maksymalna głębokość – 44,5 m. Rybacki typ jeziora sielawowy (wg C. Grudniewskiego, 1974).

Jezioro ma kształt mocno wydłużony, skręcający z północy na południowy zachód. Przy północnym krańcu wrzyna się w ploso wydłużony, owalny półwysep, oddzielając wąskim przesmykiem północną część akwenu od głównego plosa, tworząc z niego jak gdyby oddzielne, wypłycone jeziorko. W południowo-wschodnim krańcu jeziora wpływa doń struga odwadniająca Jezioro Łajskie (53,5 ha, typu sandaczowego). W środkowej części jeziora, przy jego wschodnim brzegu, znajduje się ujście strugi odwadniającej m.in. jezioro Kalwa („WW” 11’2006). Natomiast z północnego, wypłyconego fragmentu jeziora wypływa rzeka Kośna.




Brzegi jeziora są przeważnie wysokie i dość strome, w północnej części często płaskie lub łagodnie wzniesione. Kośno otoczone jest ze wszystkich stron rozległym kompleksem Lasów Purdzkich dochodzących w wielu miejscach do samych jego brzegów. W pobliżu południowego krańca akwenu leży wieś Łajs, w pobliżu brzegu północno-wschodniego leśniczówka Sarnówko, w środkowej części brzegu wschodniego – leśniczówka Kośno. Przy brzegach wschodnich zlokalizowana jest również rybaczówka. Wokół akwenu przebiegają drogi gruntowe i ścieżki. Pod koniec lata i jesieni okoliczne lasy bogate są w grzyby.

Brzegi jeziora są wokół porośnięte wąskim pasmem oczeretów, a dno tylko w partiach wypłyconych porasta roślinność zanurzona. W głębszych partiach jeziora dno jest przeważnie piaszczyste, a miejscami nawet żwirowato-piaszczyste. Jedynie w rejonach wpływu do jeziora cieków dno jest muliste. Woda w Kośnie jest dość przejrzysta, chłodna i dobrze natleniona. Ławica przybrzeżna akwenu, zwłaszcza wzdłuż zachodniego i częściowo wschodniego brzegu, jest dość krótka, a jej stok stromy. Tylko na krańcach północnych i częściowo południowo-wschodnich jest ona trochę szersza, o niezbyt stromym stoku.

Ichtiofauna jeziora jest bardzo bogata. Mimo że Kośno zaliczane jest do typu sielawowego, to w zbiorniku – oprócz szczupaka i dużej populacji okonia – rozwinęła się znaczna populacja sandacza. Ten ostatni gatunek, obok dużych okoni, jest dość często poławiany przez wędkarzy, stanowiąc dużą atrakcję łowiska. Szczupak jest mniej liczny, ale za to w połowach wędkarskich trafiają się spore osobniki, odżywiające się m.in. sielawą bytującą również w jeziorze. Prócz wymienionych wyżej gatunków występują: leszcz, płoć, krąp, lin, karaś, miętus, wzdręga, ukleja, stynka, jazgarz i węgorz. W małym akwenie północnym, zwłaszcza w chłodnych porach roku, może trafić się kleń, który licznie występuje w rzece Kośna, wypływającej z tego akwenu.

Najlepsze wyniki wędkarskie na jeziorze uzyskuje się naturalnie z jednostek pływających. Nikt przecież na tym rozległym jeziorze, płacąc dość znaczną sumę za pozwolenie na wędkowanie, nie będzie łowił z trudno dostępnych brzegów, porośniętych szczelnie oczeretami. Łowienie z łodzi na całym akwenie dopuszczalne jest od 1 czerwca do 31 października. Z łodzi na jeziorze łowi się zarówno ryby drapieżne na spinning, jak i ryby spokojnego żeru na wędki spławikowe i gruntowe, stosując przynęty żywe i roślinne. Pamiętajmy jednak, że łowiąc w rezerwatach przyrody nie stosujemy nęcenia ryb, gdyż nadmierne nęcenie przyczynia się do eutrofizacji wód.

Ryby drapieżne w zbiorniku biorą dobrze zwłaszcza na początku czerwca oraz w końcu lata. Łowimy je na spinning na przynęty sztuczne. Szczupaki należy próbować łowić zarówno na błystki, jak i przynęty miękkie rybopodobne – „sobowtóry”. Największe biorą na głębokich, stromych spadach oraz w wypłyconych partiach jeziora wzdłuż oczeretów.

Sandacze możemy przechytrzyć na koguty i przynęty miękkie na główkach jigowych. Okonie biorą dobrze na obrotówki i małe przynęty miękkie. Szczególnie skuteczne są małe, sztuczne raczki, gdyż te skorupiaki zamieszkują w jeziorze i rzece. Dużą atrakcją jeziora są połowy zimowe okoni i płoci spod lodu, na które w ramach wykupionej całorocznej licencji zezwolił dzierżawca jeziora.


WARTO WIEDZIEĆ
W celu uzyskania zezwolenia na wędkowanie należy zwracać się do biura Kompanii Mazurskiej Pasym sp. z o.o., ul. Wypoczynkowa 2, 12-130 Pasym, tel. (089) 621-20-09.
Dojazdy do jeziora: Olsztyn – Butryny – Łajsk lub od strony Szczytna: Pasym – Tylkowo – Kośno.
Zakwaterowanie: duży ośrodek wypoczynkowy „Kalwa” 12-130 Pasym, ul. Polna 83, tel. (089) 621-28-87.
www.kalwa-energopol.prv.pl
e-mail: kalwa@rubikon.pl