Jezioro Sajno

Nazwa akwenu pochodzi z języka jaćwieskiego i oznacza nurt, albowiem do jeziora, ciągnącego się ponad siedem kilometrów w kierunku wschód – zachód, wpływa rzeka Rudawka.

Jezioro Sajno jest polodowcową rynną, której powierzchnia do dzisiaj budzi wiele kontrowersji. Oficjalnie, to znaczy według ewidencji, wynosi 531 ha. W katalogu jezior widnieje cyfra – 494 ha. Ale, jak wynika z pomiarów przeprowadzonych przez limnologa Mariana Stangenberga, powierzchnia Sajna wynosi 522,5 ha. Skąd aż takie rozbieżności? Niewykluczone, że włączano lub wyłączano powierzchnię jeziora Sajenek, zespolonego kanałkiem z Sajnem i akwenem zwanym Staw Sajenek.

Sajno otoczone jest ze wszystkich stron lasami Puszczy Perstuńskiej, będącej częścią kompleksów leśnych Puszczy Augustowskiej. Jedynie wokół Sajownicy i kanału będącego częścią rzeki Netta rozciągają się obszary podmokłe. Brzegi jeziora są w większości dosyć strome i chociaż linia brzegowa sprawia wrażenie mało zróżnicowanej, wędkarze, którzy chcieliby spenetrować akwen, znajdą wiele zatok, zatoczek i cypli, z których można zapolować zarówno na ryby spokojnego żeru, jak i na drapieżniki.

Sajno można podzielić na trzy plosa, stanowiące jakby trzy głęboczki, dosyć wyraźnie zaznaczone cyplami. Płynąc jednak od strony zachodniej w kierunku nasypu kolejowego, dzielącego Sajno na Sajenek i Staw Sajenek, natkniemy się po południowej stronie na cypel zwany Skorupi Róg, zaś niemal naprzeciwko znajduje się cypel zwany Zimowa Droga, ale to nie one są Scyllą i Charybdą. Koniec pierwszego plosa wyznacza – po lewej stronie – wpływ Kanału Bystry, który jest odnogą rzeki Rospuda, wypływającej już jako Netta z jeziora Necko, zaś po prawej, południowej, cypel zwany Łamanica. Głęboczek to 25-metrowa toń. Ploso naprzeciwko zatoki Królowa Woda obfituje w podwodne, dosyć rozległe, zanurzone skupiska roślinności, z których „na paprocha” można „wydłubać” naprawdę piękne garbusy i to zarówno wiosną, jak i późną jesienią. Północny brzeg jest dosyć stromy, ale południowa zatoka przed Skorupim Rogiem warta jest spenetrowania, szczególnie dla spinningistów, gdyż obok podwodnych łąk znajdują się tam stoki, na których wśród roślinności grasują spore szczupaki. Najskuteczniejsze są rippery, kopyta, ale także woblery. Wiosną w jaśniejszych kolorach: zieleń, zieleń z czerwonym, seledyn, biały, biały z czarnym grzbietem. Ciekawe jest miejsce wlotu kanału Bystry. Płynąc wzdłuż brzegu, za niewielkim cyplem, tuż przed wlotem kanału natkniemy się na spory, bo dziesięciometrowy dół. Rewelacyjne miejsce zarówno w sezonie letnim, jak i zimowym. Woda w okolicy wlotu kanału jest doskonale natleniona, dno jest tu twarde, żwirowe i miejscami kamieniste. Ponieważ dzierżawca, Adam Skoczko, sukcesywnie zarybia akwen sandaczem, trafiają się w tym miejscu prawdziwe okazy, na które warto cierpliwie polować.

Ploso środkowe jest najgłębszym miejscem jeziora. Słup wody sięga tutaj 27 metrów. Wody Sajna zaliczane były przed laty do typu sielawowego i I klasy czystości, jednakże w latach 60. i 70. ubiegłego stulecia poprzez Kanał Bystry dostawały się do jeziora ścieki tylko wstępnie oczyszczone i to spowodowało, że dzisiaj akwen jest jeziorem typu leszczowego i II klasy czystości. Głęboczek środkowy zamyka Żółta Wyspa widoczna przy południowym brzegu naprzeciwko cypla kończącego prostkę zwaną Pastka. To, można powiedzieć, klasyczne, podręcznikowe wręcz siedlisko szczupaka i okonia. Oba brzegi są dosyć strome i warto je także obławiać, szczególnie przy ujściu cieku melioracyjnego na południu.

Ploso wschodnie ciągnie się od Żółtej Wyspy aż do nasypu kolejowego, czyli połączenia z jeziorem Sajenek. W najgłębszym miejscu dno opada do 20 m w części środkowej. Jest tu wiele ciekawych wędkarsko miejsc, szczególnie tam, gdzie podwodne cyple schodzą dosyć daleko w głąb jeziora. Łozowy Róg i północny brzeg, zwany Dworczyskiem, to doskonałe łowiska lina i węgorza. Podobnie jak wejście do Sajownicy. Przeciwległy brzeg zwany Chlewiskiem też wart jest zachodu, szczególnie w okolicach wpływu cieku melioracyjnego.