O mandatach - mandaty dla wędkarzy

MINISTER ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

Warszawa, 2011.03.L ~
RYB-r-MB-993-6/l1(1492)
Panie i Panowie Komendanci
Państwowej Straży Rybackiej
wg rozdzielnika
W nawiązaniu pisma z dnia 25 lutego 2011 r., znak P R-KW-606-17/17/11 w kt6rym przedstawiono prośbę wydanie opinii w kwestii uprawnienia straznik6w Państwowej Straży Rybackiej do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego Za wykroczenia określone w znowelizowanej ustawie 0 rybactwie sr6dlądowym, pragnę Prze kazać następujące stanowisko w tej sprawie. Państwowa Straż Rybacka powołana w 1985 r. na podstawie przepis6w (art. 22
Ust. 1) ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. 0 rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2009 r. r 189, poz. 1471, z późń. zm.), ma za zadanie efektywne zwa1czanie kłusownictwa, nielegalnego połowu ryb, kontrole wprowadzania ryb do obrotu handlowego oraz przestrzegania przepis6w przez uprawnionych do rybactwa. Ze względu na specyfikę i długi okres prowadzonych przez Państwową Straż Rybacką działań w zakresie kontroli przestrzegania przepis6w 0 rybactwie sr6dldowym jest jedyną tak wysoce wyspecjalizowaną służbą. Strażnicy Państwowej Straży Rybackiej posiadając również uprawnienia przysługujące Innym wyspecjalizowanym służbom w zakresie przestrzegania przepis6w 0 ochronie Przyrody oraz zwalczania kłusownictwa i szkodnictwa leśnego. W celu umożliwienia Właściwego wykonywania nałożonych na Państwową. Straż Rybacką obowiązków w art. 23 pkt 6 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. 0 rybactwie śródlądowym przyznano strażnikom Państwowej Straży Rybackiej kompetencje do nakładania grzywien w drodze mandatu Karnego za wykroczenia określone w tej ustawie. Uwzględnia postulaty poprawy skuteczności ochrony ryb zgłaszane od wielu lat Przez parlamentarzyst6w i organizacja społeczne, ustawą z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy 0 rybactwie sr6dldowym (Dz. U. r 200 poz. 1322) wprowadzono szereg zmian do przepis6w karnych. Przepisy karne zostały rozbudowane 0 system kar dodatkowych szczeg61ne znaczenie nadano wychowawczej roli kary. Z tego powodu
do katalogu kar dodatkowych dodano obowiązek podania orzeczenia 0 ukaraniu lub skazaniu
do publicznej wiadomości. Wprowadzono tak że, jako środek karny skierowanie sprawcy
Przez sąd na ponowny egzamin ze znajomości zasad ochrony ryb. Zmiany wprowadzone
W ustawie z dnia 24 września 2010 r. 0 zmianie ustawy 0 rybactwie sr6dlodowym przewidują
w zakresie wszystkich wykroczeń wskazanych w ustawie z dnia 18 kwietnia 1985 r.
o rybactwie śródlądowym orzekanie przez dodatkowych srodk6w karnych za popełnienie
tych wykroczeń.
1
W związku z wprowadzą nowelizacją ustawy 0 rybactwie środowym oraz nie
ujęciem wykroczeń z ustawy 0 rybactwie środowym w rozporządzeniu Prezesa Rady
Ministrów z dnia 20 stycznia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości
grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz. U.
Nr 14, poz. 68) powstała wątpliwość , czy jest możliwe nakładanie grzywien w drodze
Mandatu karnego za wykroczenia z ustawy 0 rybactwie środowym. Przy wydawaniu
przedmiotowego rozpogodzenia wzięto pod uwagę, iż przepisy ustawy 0 rybactwie
śródlądowym penalizując nielegalny połów ryb i raków, nakazują orzekanie przez sąd
Określonych środków karnych. Sytuacja ta wniknęła z interpretacji art. 96 § 2 Kodeksu
postępowania w sprawach 0 wykroczenia (k.p.w.), wskazującej, iż nie wydaje się możliwe
nakładanie grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia, za które należałoby orzec
środek karny.
W powyższej kwestii należy jednakże uwzględnić istotne dla tego zagadnienia
Aspekty. Przede wszystkim, ustawa 0 rybactwie śródlądowym i zmieniając
Przepisy karne, zachowano przepis art. 23 ust. 6 pozostawiając Strażnikom Państwowej Straży
Rybackiej uprawnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wszystkie
Wykroczenia określone w tej ustawie. Należy przy tym podkreślić, że w ustawie nie ma
innych wykroczeń niż te, w przypadku których jest przewidziany obowiązek orzekania przez
sąd środków karnych.
Ponadto, zgodnie z intencją ustawodawcy, przekazanie sprawy do sądu powodujące
Orzekanie środków karnych powinno następować tylko w tych przypadkach, w których
Nałożenie mandatu przez strażnika Państwowej Straży Rybackiej byłoby nieadekwatne
Do stopnia szkodliwości popełnionego czynu lub w przypadku odmowy przyjęcia mandatu
Karnego.
Zwracam uwag~, iż nakładanie grzywny w drodze mandatu karnego nie jest
orzekaniem. Zatem strażnik Państwowej Straży Rybackiej ujawniając wykroczenie
Przewidziane w art. 27a i 27b ustawy 0 rybactwie śródlądowym, jako organ upoważniony
i zobowiązany do ścigania wykroczeń, ma obowiązek zareagowania na wykroczenie, ale nie
jest to równoznaczne z obowiązkiem skierowania wniosku 0 ukaranie do sądu. Strażnik
Państwowej Straży Rybackiej może, bowiem nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego,
Może również ograniczyć się w przypadku drobnych wykroczeń do zastosowania środka
Oddziaływania wychowawczego.
Należy przy tym zaznaczyć, że grzywna jest nakładana mandatem zawsze za zgodą
sprawcy (art. 97 § 2 i 3 k.p.w.). W przypadku braku zgody ukaranego na przyjęcie mandatu
Sprawa jest kierowana na drogę postępowania sądowego (art. 97 § 3 i art. 99 k.p.a.).
Natomiast przyjcie mandatu oznacza dobrowolne poddanie się karze i jednocześnie
Rezygnacja z prawa do sądu oraz z prawa do zaskarżenia mandatu karnego, ponieważ nie
Przysługuje od niego zwykły środek zaskarżenia (postępowanie mandatowe jest
Jednoinstancyjne). Celem takiego uregulowania jest danie do przyspieszenia i uproszczenia
Postępowania w sprawach 0 wykroczenia, co jest niezwykle istotne w przypadku nielegalnego
Połowu ryb, ze względu na konieczność szybkiej reakcji. W k.p.a. Obowiązuje zasada
Społecznej celowość ściągania. Jeżeli istnieje możliwość osiągnięcia celu, jakim jest
Skłonienie sprawcy do poszanowania prawa i przestrzegania zasad współżycia społecznego,
2
Co jest najważniejszym celem postanowienia w sprawach 0 wykroczenia, bez prowadzenia?
Postępowania przed sądem, to nie ma potrzeby wdrażania takiego postępowania.
Inna interpretacja przepis6w byłaby niezgodna z zasadą oportunizmu (celowości
Karania). W przypadku drobnych wykroczeń takich np. jak dokonywanie amatorskiego
połowu ryb bez posiadania przy sobie karty wędkarskiej (jeżeli osoba poławiająca znajduje
się w jej posiadaniu lecz nie ma jej przy sobie), trudno uznać za celowe przekazywanie
sprawy do rozstrzygania przez sąd. Istotny w tym względzie jest fakt, iż postępowanie
mandatowe ma na celu usprawnienie i od ciążenie wymiaru sprawiedliwości. Ponadto ma
charakter warunkowy, tzn. uzależnione jest od zgody sprawcy na dobrowolne poddanie się
karze. Do sprawcy wykroczenia należy decyzja, czy chce poddać się grzywnie nałożonej
w drodze mandatu, czy woli aby jego sprawie nadać normalny bieg sądowy zainicjowany
wnioskiem 0 ukaranie. Sprawca zgadzając się przyjąć mandat dobrowolnie, poddaje się
przewidzianej w przepisach karze, czyli w tym przypadku grzywnie, albo wiem jest to jedyna
kara przewidziana w tym trybie.
Ważne w tej sprawie r6wnież względy praktyczne związane ze znaczną liczbą.
Popełnianych wykroczeń oraz zasadności stosowania uproszczonego trybu karania za te
Wykroczenia. Przykładowo, według danych z 2009 r., liczba mandat6w karnych nałożonych
Przez straznik6w Państwowej Straży Rybackiej wyniosła 12.341, Natomiast do sadówd6w
Przekazano sokołom 500 wniosk6w 0 ukaranie.
Powyższe wyjaśnienia wskazują zatem na zachowanie przez straznik6w Państwowej
Straży Rybackiej uprawnień do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego
Za wykroczenia określone w ustawie 0 rybactwie sr6dlądowym.
Rozpatrując przedmiotowy problem pragnę dodatkowo zasygnalizować konieczność
Nakładania rnandat6w przez Państwową Straż Rybacką.. Efektywność w zakresie
egzekwowania przepis6w ustawy można osiągnąć jedynie wtedy, gdy wymierzanie kary
za czyny zabronione będzie następować szybko i w prosty spos6b. Zwracam zatem uwagę
Iż zachowanie bezpieczeństwa w odniesieniu do rybactwa sr6dlądowego jest możliwe tylko
wtedy, gdy wykonywanie uprawnień do grzywien w drodze mandatu karnego
Będzie przez Państwową Straż Rybacką realizowane.