O rzece Warcie

Choć trudno w to uwierzyć że do połowy XX wieku rzeka Warta była głównym dostarczycielem ryb dla miasta Poznania. Dziś już mało kto wie i pamięta że w Poznaniu w zakolu rzeki przy moście Chwaliszewskim znajdowała się przystań rybacka a na placu Wronieckim targ rybny. Na przystani oprócz łodzi rybackich znajdowały się łodzie zwane „batami” służące do przechowywania żywych ryb.

Łodzie takie miały trzy komory z otworami w dnie, aby woda mogła swobodnie przepływać. Dzięki temu ryby żyły aż do przeniesienia ich na targ rybny. Ryby na targ trafiały w rozmaity sposób- cytat : Rybacy wkładali węgorze do wiaderek, sumy zarzucali na grzbiet i przynosili je. Złowionych jesiotrów, z uwagi na rozmiary, nie trzymano w łodzi, ale przytraczano łańcuchami do przęseł mostu Chwaliszewskiego i dopiero po dobiciu targu rybacy wyciągali sprzedane okazy na brzeg. Rybacy łowili w tamtych czasach takie gatunki ryb jak : jesiotra zachodniego (dochodzącego do 150 kg wagi i długości dochodzącej do 2,7 m.) , nie mniej popularnego łososia atlantyckiego, troć wędrowną, brzanę, suma i certę. W pierwszej połowie XX wieku opisane gatunki ryb w wyniku zanieczyszczeń zostały zdziesiątkowane lub całkowicie wyginęły.

Pierwszym odnotowanym zatruciem rzeki w 1931 roku ściekami z zakładów poligraficznych w Poznaniu ofiarą padły brzany i świnki, a ostatni okaz jesiotra widziano w okolicach Obornik w 1949 roku. Można byłoby powiedzieć że najlepsze lata czystości wody i zasobu ryb rzeka ma już bezpowrotnie za sobą, lecz w ostatnich latach poczyniono duży krok w kierunku oczyszczania i zarybianiu rzeki. Jeszcze kilka lat temu na odcinku 15 km. w dół rzeki od Poznania złowione ryby śmierdziały fenolem, a w ich mięsie znajdował się bardzo wysoki stopień skażenia metalami ciężkimi.

Dzisiaj w głównej mierze dzięki wybudowaniu Oczyszczalni Ścieków w Swarzędzu na rzece Cybinie oraz Centralnej Oczyszczalni Ścieków w Poznaniu, jakość wody w rzece poprawiła się w znacznym stopniu. Obecnie w Warcie występuje 28 gatunków ryb jak np : Karp, karaś pospolity i srebrzysty, lin, jaź, leszca, kleń, amur biały, węgorz, śliz, miętus, okoń, szczupak, sum, boleń, a przy ujściu Cybiny do Warty objęte ochroną kozy i piskorze. Ostatnio na odcinku w Obornikach Wielkopolskich, a także na stanowiskach powyżej Poznania, w Śremie i Jeziorsku zaobserwowano bardzo dawno niewidzianej troci wędrownej, a od paru lat rzeka jest regularnie zarybiana brzaną i jesiotrem. O ile ktoś nie zakłóci programu ochrony jakości wód w Warcie to całkiem możliwe że za parę lat będzie można tu złowić dawno wymarłe gatunki ryb, czego życzę sobie i wszystkim wędkarzom