Sprzymierzeni Czyściciele wód

W dobie zagrożenia ekologicznego warto poznać kilku przedstawicieli flory i fauny mających wyraźny wpływ na poprawe jakości i przeźroczystości wód. Główną przyczyną zanieczyszczeń są różnego rodzaju ścieki. Na ogół stanowią one doskonałą pożywke dla rozwoju bakterii i glonów. Te z kolei z czasem obumierając tworzą tzw.detrytus. On to nagromadzając się w szybkim tempie powodowałby degradacje środowisk wodnych. Jednak,na szczęście procesowi temu zapobiegają określone grupy organizmów wodnych spełniających niezwykle pożyteczną rolę czyścicieli wód. Z przedstawicieli mających wpływ na samooczyszczanie się wód należy wymienić zdecydowanie na pierwszym miejscu
roślinność wynurzoną-trzcinę pospolitą,oczeret jeziorny,tatarak czy żabieniec. Niekiedy wybrane gatunki roślin wodnych wprowadzane są na stałe do oczyszczalni ścieków jako filtry biologiczne.Badania wykazały,że plantacja oczeretu potrafiła w rozcieńczonych ściekach zmniejszyć o połowę koncentrację jonów fosforowych, natomiast amoniak został w całości wchłonięty przez rośliny. Liczebność bakterii po przejściu przez ten"filtr"zmniejszyła się do wielkości jedynie śladowej.
Na czystość wód duży wpływ ma zooplankton. Tempo filracji liścionogów(np.Daphnia pulex-znana jako pokarm dla ryb akwariowych) należących do tej grupy zwierząt może dochodzić do kilkudziesięciu mililitrów wody na jednego osobnika w ciągu doby. Innymi czyścicielami wód,również znanymi dobrze akwarystom,są rureczniki-Tubificidae.Żyjąc na dnie przpuszczają przez jelito muł bogaty w szczątki organiczne. Przy przeciętnych zagęszczeniach stwierdzonych w naszych jeziorach, przez jelito tych organizmów przechodzi i ulega mineralizacji ok.20kg.mułu na jeden metr kwadratowy powierzchni dna. Do najpopularniejszych,choć nie największych dennych filtratorów żyjących w naszych wodach należy zaliczyć małża-racicznicę. Ilości wody jaką filtrują te mięczaki są ogromne.Wykazano,że woda w akwarium zabarwiona intensywnie atramentem stawała się już po kilku minutach od momentu włożenia tam kilku racicznic zupełnie czysta. Stwierdzono,że duża populacja racicznic może przefiltrować całą obiętaość wody w ciągu zaledwie miesiąca. Mięczaki te nie tylko mogą przecedzić w krótkim czasie całą wode zbiornika,ale również przyczynić się do zmiany charakteru osadów dennych. W ekosystemach wodnych znaczącą rolę filtrów spełniają gąbki i mszywioły pod warunkiem ich masowego występowania. Organizmy te odżywiają się bowiem odcedzoną z wody zawiesiną. Ale również i ryby drapieżne, jak szczupak,sandacz,sum,okoń czy boleń mogą być bardzo ważnym elementem w utrzymaniu czystości wody;odżywiając się min.rybim drobiazgiem,przeczyniają się w sposób pośrednio do rozwoju dużego zooplanktonu,mogącego zapewnić dobrą przeźroczystość wody. Z kolei dobra przeźroczystość zapewnia docieranie światła do głębszych partii dna,co w efekcie daje lepsze natlenienie wody,powodowane przez występujące również i na większych głębokościach rośliny,wytwarzające w wyniku fotosyntezy życiodajny tlen. Gdzie dociera rozpuszczony w wodzie tlen,tam też jest możliwość egzystencji dla różnych pożytecznych organizmów-czyścicieli wód. Tak więc każda ingerencja człowieka w środowisko wodne powinna być bardzo przemyślana,jeśli chcemy,aby następne pokolenia nie miały uzasadnionej pretensji za to,co po nas zostało.